Impliciet vs. expliciet geheugen experiment

Expliciet geheugen is geheugen dat je bewust kunt ophalen en beschrijven — een woord herinneren dat je hebt bestudeerd, of een feit dat je hebt geleerd. Impliciet geheugen werkt onder het bewustzijnsniveau: een eerdere ervaring verandert je prestaties zonder dat je er bewust op probeert te letten. Beide systemen kunnen dezelfde inhoud bevatten, maar ze worden op heel verschillende manieren benaderd.

Priming is het impliciete geheugeneffect waarbij blootstelling aan de ene stimulus (zoals een woord) het later verwerken van een verwante stimulus vergemakkelijkt. In dit experiment prime je jezelf door het woord 'HAMMER' te bestuderen, zodat 'HA__' makkelijker aanvoelt om aan te vullen — zelfs als je het woord helemaal niet bewust kunt herinneren.

Amnesie beschadigt doorgaans de hippocampus en verwante structuren die nodig zijn voor expliciet geheugen. Impliciet geheugen doet een beroep op andere hersennetwerken. Warrington en Weiskrantz (1970) vonden dat amnesiepatiënten die bestudeerde woorden helemaal niet konden herinneren, woordfragmenten toch in normale mate met bestudeerde woorden aanvulden — bewijs dat impliciet geheugen blijft bestaan wanneer expliciet geheugen faalt.

Beide geheugensystemen verbeteren met oefening, maar op verschillende manieren. Voor expliciet geheugen: gebruik gespreide herhaling, verdieping en zelfevaluatie. Voor impliciet geheugen: herhaalde blootstelling en oefening bouwen automatische vaardigheden op — zoals typen of een instrument bespelen. Voldoende slaap is voor beide cruciaal, omdat consolidatie tijdens de slaap plaatsvindt.