Πείραμα Επιπέδων Επεξεργασίας

Η θεωρία των επιπέδων επεξεργασίας, που προτάθηκε από τους Fergus Craik και Robert Lockhart το 1972, υποστηρίζει ότι η διατήρηση της μνήμης καθορίζεται από το βάθος της πνευματικής επεξεργασίας. Η βαθιά, σημασιολογική επεξεργασία οδηγεί σε καλύτερη μνήμη από την επιφανειακή, δομική ή φωνητική επεξεργασία.

Η επιφανειακή επεξεργασία περιλαμβάνει επιφανειακά χαρακτηριστικά όπως αν μια λέξη είναι με κεφαλαία γράμματα ή αν ομοιοκαταληκτεί με άλλη λέξη. Η βαθιά επεξεργασία περιλαμβάνει σημασιολογικά χαρακτηριστικά όπως αν η λέξη ταιριάζει σε μια πρόταση ή περιγράφει ένα ζωντανό ον. Η βαθιά επεξεργασία δημιουργεί ισχυρότερα, πιο ανθεκτικά ίχνη μνήμης.

Η απλή επαναανάγνωση του υλικού (επιφανειακή επεξεργασία) είναι λιγότερο αποτελεσματική από το να σκέφτεστε ενεργά τη σημασία, να δημιουργείτε συνδέσεις και να συσχετίζετε τις πληροφορίες με αυτά που ήδη ξέρετε (βαθιά επεξεργασία). Τεχνικές όπως η ελεγκτική ανάκριση και η αυτο-εξήγηση είναι αποτελεσματικές επειδή προάγουν τη βαθιά επεξεργασία.

Η βαθιά επεξεργασία δημιουργεί πιο περίπλοκα ίχνη μνήμης με πολλαπλές συνδέσεις με την υπάρχουσα γνώση. Όταν σκέφτεστε τη σημασία, δεν αποθηκεύετε μόνο την ίδια τη λέξη, αλλά και τις σχέσεις της, τις επιπτώσεις της και τις συνδέσεις με αυτά που ήδη ξέρετε, διευκολύνοντας την ανάκτησή της αργότερα.

Είναι μια επίδειξη μικρού δείγματος με 12 λέξεις ανά συνθήκη, οπότε μια διαφορά μίας-δύο ανακλημένων λέξεων μεταξύ των συνθηκών επιφανειακής και βαθιάς επεξεργασίας βρίσκεται εντός του θορύβου. Μόνο σαφή και συνεπή κενά πρέπει να διαβάζονται ως ένδειξη του φαινομένου των επιπέδων επεξεργασίας.